Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2014

Ουκρανία: Με το δάχτυλο στη σκανδάλη - Ρευστότητα και αβεβαιότητα

Διπλωματία σε τοπίο συγκρούσεων.
Πολλές και παράλληλες διεργασίες εξελίσσονται στο διπλωματικό πεδίο, με στόχο την εξεύρεση λύσης για την ομαλοποίηση της κατάστασης στην Ουκρανία. Σε διαφορετική ταχύτητα φαίνεται να κινούνται οι αντιμαχόμενες πλευρές, γεγονός που μπορεί να πυροδοτήσει ανά πάσα στιγμή πιο σκληρές αντιπαραθέσεις.
Σε χώρα που σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο παραπέμπουν οι εικόνες που έρχονται από την ουκρανική πρωτεύουσα, το Κίεβο, όπου για τρίτη συνεχόμενη ημέρα συνεχίζονται οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας.
Παρά το γεγονός ότι το βράδυ της Τετάρτης κυβέρνηση και αντιπολίτευση συμφώνησαν σε εκεχειρία, οι συγκρούσεις ξέσπασαν ξανά από το πρωί της Πέμπτης, με τον τραγικό απολογισμό των θυμάτων να φθάνει μέχρι στιγμής τουλάχιστον τους 60 ενώ εκατοντάδες είναι οι τραυματίες.
Ξένα μέσα ενημέρωσης, μάλιστα, ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων στους 100, ενώ αποτροπιασμό προκαλεί η διαταγή προς την αστυνομία να πυροβολούν εν ψυχρώ.
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Βιτάλι Ζαχαρτσένκο εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία επιβεβαιώνει ότι έχουν μοιραστεί πολεμικά όπλα στους άνδρες της αστυνομίας.
«Υπέγραψα τη διαταγή και στην αστυνομία δόθηκαν πολεμικά όπλα, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τον νόμο», είπε ο υπηρεσιακός υπουργός Ζαχαρτσένκο, σύμφωνα με μια ανακοίνωση η οποία αναρτήθηκε στον ιστότοπο του υπουργείου Εσωτερικών.
Συγκλονιστικά είναι τα βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και δείχνουν ακροβολισμένους ελεύθερους σκοπευτές που έχουν καλυμμένα τα πρόσωπά τους να σημαδεύουν διαδηλωτές και χωρίς κανένα δισταγμό, να πατούν τη σκανδάλη και να σκορπούν το θάνατο.
Οι αναφορές -για την αναζωπύρωση της έντασης- μιλούν για μολότοφ, χειροβομβίδες κρότου λάμψης και ενδεχομένως και πραγματικά πυρά, ενώ τρία άτομα απομακρύνθηκαν με φορεία. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν αναφορές και για «αιχμαλώτους» και από τις δύο πλευρές.
Συνολικά 67 Ουκρανοί αστυνομικοί αιχμαλωτίστηκαν από διαδηλωτές στο Κίεβο, ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών, τονίζοντας ότι ενδέχεται να αποφασίσει να χρησιμοποιήσει βία για να τους απελευθερώσει. Oι πολίτες χαρακτηρίζονται ως "εξτρεμιστές" και "τα στελέχη «των δυνάμεων της τάξης έχουν το δικαίωμα να κάνουν χρήση όπλων για να απελευθερώσουν τους συναδέλφους τους», σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Πάνω από 65 διαδηλωτές σκοτώθηκαν μόνον την Πέμπτη (και ο απολογισμός μάλλον δεν θα είναι ο τελικός) από σφαίρες στο Κίεβο, όπως είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Σβιάτοσλαβ Χανένκο, στέλεχος των ιατρικών υπηρεσιών της αντιπολίτευσης. Οι τρεις υπουργοί Εξωτερικών, ο Γάλλος Λοράν Φαμπιούς, ο Γερμανός Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ και ο Πολωνός Ράντοσλαβ Σικόρσκι, παραμένουν στο Κίεβο, έχοντας ήδη συναντήσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, επιχειρώντας να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση μεταξύ της ουκρανικής κυβέρνησης και των διαδηλωτών. Συναντήσεις των ευρωπαίων υπουργών θα γίνουν και με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης.
Παράλληλα ενημερώνουν για τις εξελίξεις τα ηγετικά κλιμάκια της Ε.Ε., όπως και τους ομολόγους τους που συναντώνται στις Βρυξέλλες. Αναμένεται να εξεταστεί και το ενδεχόμενο επιβολής εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων και υλικού το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταστολή κινητοποιήσεων. Επίσης θα ζητηθεί καταλογισμός ευθυνών στα πρόσωπα που ευθύνονται για την αιματοχυσία.
Από την πλευρά της η καγκελάριος Μέρκελ «κάλεσε εντόνως» τον Γιανουκόβιτς να αποδεχθεί την πρόταση της ΕΕ η οποία προσφέρθηκε «να υποστηρίξει τον διάλογο ανάμεσα στην κυβέρνηση και στην αντιπολίτευση», σύμφωνα με μια ανακοίνωση που εξέδωσε ο εκπρόσωπός της.
  Η καγκελάριος κάλεσε όλες τις πλευρές να σταματήσουν αμέσως τη χρήση βίας και να εφαρμόσουν τη συμφωνημένη εκεχειρία, ενώ τόνισε πως κάθε «ελιγμός για να κερδηθεί χρόνος θα τροφοδοτήσει τη σύγκρουση περαιτέρω και εμπεριέχει απρόβλεπτους κινδύνους».
Εκκλήσεις για τερματισμό των βιαιοτήτων και της αιματοχυσίας στην Ουκρανία απηύθυναν θεσμικά όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης, προκρόνοντας το διάλογο, τον αλληλοσεβασμό και την αναζήτηση βιώσιμης λύσης στην κρίση.
Για να εντείνουν την πίεση στο Κίεβο οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα συναντηθούν το απόγευμα στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξετάσουν ένα σχέδιο απόφασης που καλεί για την επιβολή κυρώσεων.
Οι κυρώσεις αυτές θα αφορούν στα πρόσωπα που ευθύνονται για τα αιματηρά επεισόδια, ενώ εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο επιβολής εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων και υλικού το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταστολή κινητοποιήσεων, σύμφωνα με ένα προσχέδιο της απόφασης του συμβουλίου των υπουργών το οποίο περιήλθε στην κατοχή του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς.
Διπλωμάτες επισήμαιναν ωστόσο ότι το κείμενο αυτό υπόκειται σε αναθεωρήσεις και ότι την οριστική απόφαση θα τη λάβουν οι ΥΠΕΞ.
Το συμβούλιο θέλει να ενημερωθεί από τους ΥΠΕΞ της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας οι οποίοι θα αναφέρουν σε αυτό τα αποτελέσματα των επαφών τους στην Ουκρανία σήμερα, περιλαμβανομένης και της συνάντησής τους με τον Γιανουκόβιτς.
«Υπό το φως της επιδεινούμενης κατάστασης, η ΕΕ αποφάσισε να λάβει κατεπειγόντως στοχευμένα μέτρα εναντίον όσων ευθύνονται για τη βία και τη χρήση υπέρμετρης βίας».
Οι υπουργοί Εξωτερικών Γαλλίας, Γερμανίας και Πολωνίας, πάντως, θα παραμείνουν στο Κίεβο για να μετέχουν στις συνομιλίες και να ενημερώνουν από εκεί την ΕΕ.
Στον αντίποδα ο Βλαντιμίρ Πούτιν στέλνει εκπρόσωπο της Ρωσίας στην Ουκρανική πρωτεύουσα έπειτα από αίτημα του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ και μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Ria Novosti.
«Ο πρόεδρος Γιανουκόβιτς πρότεινε στον Ρώσο πρόεδρο να στείλει έναν εκπρόσωπο στο Κίεβο για να συμμετάσχει ως μεσολαβητής σε διαπραγματεύσεις με την αντιπολίτευση», σημείωσε ο Πεσκόφ, διευκρινίζοντας ότι ο Πούτιν επέλεξε για τη θέση τον συνήγορο του πολίτη για τα ανθρώπινα δικαιώματα Βλαντίμιρ Λούκιν.
Το βράδυ αναμένεται να υπάρξει νέα συνάντηση μεταξύ των τριών υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, του Ρώσου εκπροσώπου, του Βίκτορ Γιανουκόβιτς και των ηγετών της αντιπολίτευσης.
Στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς παρακάθισε το μεσημέρι σε γεύμα με τους πρεσβευτές του G20 στην Αθήνα. Το γεύμα κράτησε τρεις ώρες και πραγματοποιήθηκε στην πρεσβεία της Αυστραλίας στην Αθήνα. Το απόγευμα της Πέμπτης, ο κ. Σαμαράς, με την ιδιότητα του πρόεδρου του Συμβουλίου της ΕΕ, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Άμυνας, Κάθριν Άστον. Σύμφωνα με πληροφορίες στη συνομιλία τους εξετάστηκε το θέμα της Ουκρανίας, μετά τα τελευταία δραματικά γεγονότα στο Κίεβο.
Σε νεκροτομεία έχουν μετατραπεί, πλατείες, κεντρικά ξενοδοχεία και εκκλησίες της πόλης
Πολλά σημεία στο κέντρο του Κιέβου, όπως ξενοδοχεία έχουν μετατραπεί σε νεκροτομεία, καθώς από τη στιγμή που έσπασε η εκεχειρία η Ουκρανία φαίνεται πως βυθίζεται στον εμφύλιο.
Δεκάδες πτώματα κείτονται στο έδαφος καλυμμένα με κουβέρτες επί της Πλατείας της Ανεξαρτησίας και κοντά σε αυτήν, σύμφωνα με την μαρτυρία φωτογράφου του Ρόιτερς, που βρίσκεται επιτόπου.




Φωτογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων έκανε λόγο για πυκνά πυρά με πραγματικές σφαίρες.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με αναφορές αυτοπτών μαρτύρων, τα θύματα φέρουν τραύματα από σφαίρα σε κεφάλι, αυχένα και καρδιά, κάτι που δείχνει την ύπαρξη και δράση ελεύθερων σκοπευτών.





Αποχωρεί από το Σότσι η ουκρανική αθλητική ομάδα
Την αποχώρηση μέρους της ουκρανικής αθλητικής ομάδας στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι, με φόντο την ανάφλεξη στο Κίεβο, ανακοίνωσε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή.
Πρώτες κυρώσεις από ΗΠΑ
Ήδη, οι πρώτες κυρώσεις στο Κίεβο επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ: Η Ουάσινγκτον προχώρησε σε απαγόρευση εισόδου σε βάρος 20 ουκρανών αξιωματούχων που «θεωρείται ότι έδωσαν διαταγές που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα».
 
Πηγές: ΑΜΠΕ, Γαλλικό, Γερμανικό, Reuters