Παρασκευή 16 Μαΐου 2014

Ο Τσίπρας, ο Γιούνκερ και οι δύο πόλοι της Ευρώπης

Μαρία Μητσοπούλου

Δεν ξέρουμε αν το χτεσινό ευρωπαϊκό ντιμπέιτ ήταν κρίσιμος σταθμός για τις εκστρατείες των υποψηφίων των χριστιανοδημοκρατών, των σοσιαλιστών και των φιλελεύθερων ή αν ήταν μια «ξεπέτα» αφού εκτιμάται ότι μπορεί τελικώς ο επόμενος πρόεδρος της Κομισιόν να προκύψει από άλλες διαδικασίες αν η κάλπη δε δώσει καθαρή πλειοψηφία. Ωστόσο όλο και κάποιος κόσμος θα το παρακολούθησε.

Δεν ξέρουμε πόσοι ευρωπαίοι πολίτες είδαν το χτεσινοβραδινό ντιμπέιτ με όλους τους υποψηφίους για την προεδρία της Κομισιόν πάντως σημαντική μερίδα του ελληνικού κοινού, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, μάλλον ένιωσε να εκπροσωπείται επάξια στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα.

Ενδεχομένως ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να εκπροσωπήσει ευρύτερα τον δαρμένο από τη λιτότητα ευρωπαϊκό Νότο μιλώντας για συνολική διαγραφή του χρέους, για την ανάγκη δημοκρατικής νομιμοποίησης των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσω δημοψηφισμάτων.

Η παρουσία του στο ντιμπέιτ, λίγες ώρες πριν την κάλπη των αυτοδιοικητικών εκλογών και μερικές μέρες πριν την ευρωκάλπη, μάλλον δίνει πόντους στον ίδιο και τον ΣΥΡΙΖΑ, και μένει να αποδειχθεί αν κατάφερε να «σηκώσει» περαιτέρω και την Ευρωπαϊκή Αριστερά.

Η εκπρόσωπος των Πρασίνων Σκα Κέλερ  τάχθηκε κατά της λιτότητας και άσκησε κριτική για τη διαφθορά, κ.λπ συντάχθηκε όμως με τους άλλους τρεις στο θέμα της Ουκρανίας και της επιβολής κυρώσεων στον Πούτιν. Σε γενικές γραμμές κι εκείνη κινήθηκε σε πιο «προοδευτικούς» τόνους, εστιάζοντας κατά το αναμενόμενο στην υπόθεση της κλιματικής αλλαγής,  χωρίς όμως να ξεφεύγει από τις κεντροευρωπαϊκές νόρμες.  Ήταν  ο Αλέξης Τσίπρας ο οποίος εξέφρασε τη θέση κατά της λιτότητας και υπέρ μιας διαφορετικής Ευρώπης με μεγαλύτερο δυναμισμό, σαφήνεια και πρόταση (είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς με αυτή) για τερματισμό της  και αν δεν κάνουμε λάθος ήταν ο μόνος που έθιξε το ζήτημα του χρέους ως πρόβλημα που στοιχειώνει τους νοτιοευρωπαίους και χρήζει αντιμετώπισης. Οι όποιες σχετικές αναφορές από τους  Γιούνκερ, Σουλτς και Φερχόφσταντ είχαν  μάλλον «παιδαγωγικό» χαρακτήρα.

Εν ολίγοις ο Τσίπρας διαφοροποιήθηκε αρκετά καις ω προς το ύφος – προσπάθησε αρκετές φορές να απευθυνθεί στους συνυποψηφίους του και να ανοίξει διάλογο την ώρα που εκείνοι έδειξαν να κρατούν στεγανά, με εξαίρεση τη στιγμή που ο Φέρχοφσταντ του απευθύνθηκε για να χρεώσει στη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ την ελληνική κρίση – αλλά και ως προς το περιεχόμενο, καθώς ακούστηκε ως η πλέον κριτική φωνή απέναντι στην ευρωπαϊκή ηγεσία και τα πεπραγμένα της, ακόμη και στην υπόθεση της ανόδου του ευρωσκεπτικισμού, περνώντας έτσι το μήνυμα, ενώπιον του ευρωπαϊκού κοινού,  ότι η ευρωπαϊκή Αριστερά τάσσεται κατά της λιτότητας αλλά ζητάει μια διαφορετική Ευρώπη και όχι τη διάλυσή της ή την έξοδο κρατών από αυτή.

Μπροστά δε στον ευρωπαϊκό συντηρητισμό που απέπνεαν οι υποψήφιοι των τριών μεγάλων ευρωπαϊκών οικογενειών ο Τσίπρας πρόβαλλε ως η πλέον δημοκρατική φωνή της Ευρώπης, τουλάχιστον στα μάτια όσων διατηρούν ακόμη τέτοιες… ευαισθησίες. Ο Γιούνκερ υπερασπίστηκε τα πεπραγμένα της ευρωηγεσίας στις τράπεζες (αλίμονο!) , Γιούνκερ και Φέρχοφσταντ υπερασπίστηκαν τη δημοσιονομική πειθαρχία, ο Σουλτς ίδρωσε να πει κάτι της προκοπής και προσπάθησε να διαφοροποιηθεί ως προς τις τράπεζες, ενώ και οι τρεις υπερασπίστηκαν τα λόμπι που δρουν στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και κυρίως στους κόλπους της Κομισιόν  - ο Γιούνκερ μάλιστα, διαφωτίζοντάς μας για την αντίληψή του περί δημοκρατίας,  αντιπρότεινε «οι πολίτες να γίνουν λομπίστες» πηγαίνοντας να ψηφίσουν μαζικά!

Κορυφαία στιγμή, τουλάχιστον για το ελληνικό κοινό, ήταν μάλλον η αναφορά του Τσίπρα στις Κάννες και η προσπάθειά του, δύο φορές μάλιστα, να προκαλέσει μια απάντηση από τον Γιούνκερ για το τι συνέβη στη δραματική εκείνη Σύνοδο Κορυφής όπου ήταν παρών παρέα με τον Μπαρόζο.

Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν ο μόνος που σε σχέση με τους υπόλοιπους και για το χρόνο που είχε στη διάθεσή του, ανέδειξε συνολικά το άσχημο πρόσωπο της ΕΕ μιλώντας για τις διαδικασίες των Συνόδων Κορυφής όπου …28 ηγέτες αποφασίζουν ό,τι θέλει η Μέρκελ και όπου το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χάνει συνεχώς αρμοδιότητες. Ήταν ο μόνος που μίλησε για «νεοναζί» στην κυβέρνηση της Ουκρανίας και προέτρεψε την Ευρώπη να μην αποδεχτεί μια τέτοια εξέλιξη.

Εν κατακλείδι, ο Αλέξης Τσίπρας όντως έβαλε το ζήτημα της Ελλάδας και του Νότου στο χτεσινό ντιμπέιτ, δίνοντας διαφορετικό χρώμα στη διαδικασία. Αν δεν υπήρχε ο Τσίπρας θα ακούγαμε αόριστες τοποθετήσεις για την κρίση με σαφείς όμως αναφορές στην επιταγή της λιτότητας και της δημοσιονομικής πειθαρχίας, καθώς και τοποθετήσεις, από εκπροσώπους του ευρωπαϊκού Βορρά, που δείχνουν να μην έχουν καμία επαφή με την πραγματικότητα του Νότου  - αν δεν κάνουμε λάθος ο Γιούνκερ αναφέρθηκε σε μισθούς κρίσης… ύψους 1000 και 1200 ευρώ! Και τέλος,  οι Σαμαράς και Βενιζέλος, όσο κι αν ο Μουρούτης μας προέτρεψε να δούμε στις απαντήσεις του Γιούνκερ το μήνυμα της δήθεν πολύφερνης «σταθερότητας», δύσκολα μπορούν να περηφανευτούν για την εικόνα που παρουσίασαν οι υποψήφιοι των ευρωπαϊκών κομμάτων στα οποία ανήκουν….